|
H A M S T E R
Hamsterlerin,
normal olarak sırtı kırmızı kahverengi, karın ve ayakları beyaz
renktedir. Bununla beraber, bugün tamamen beyaz, saksağan benzeri
siyah-beyaz alaca, krem vb. renklerde de hamsterler vardır. Yavru
hamsterlerin kulakları ipeğimsi tüylerle kaplı iken, yaşlıların
kulakları çıplak ve parlak görünümdedir. Yemlerini gece yiyen hayvan
türlerindendir. Özellikle tümör araştırmaları için kullanılan deney
hayvanlarındandır.
Barınma ve bakım besleme uygun yapılıyorsa, hamsterler uysal
davranırlar, saldırgan olmazlar. Bir gruba yeni katıldıkları zaman
birbirini tanımayan bireyler dövüşme ve saldırma eğilimindedir.
Tohumlama sırasında dişi eğer hazır değilse, çiftleşmek istemiyorsa, her
iki cinsiyette de bakıcılara ve birbirlerine karşı saldırma görülebilir.
Bu nedenle ısırılmaktan sakınılmalıdır. Hamsterler kafes içinde tekerlek
gibi dönme davranışı gösterirler. Kafesleri yüksek olursa tırmanma
egzersizleri yaparlar. Koku alma kabiliyetleri iyi gelişmiştir.
Hamsterlerin, özellikle hayatlarının ilk haftasında kanibalizm
yaygındır. Bazı kere yavrular analarını emmekten çok, ısırır gibi
yaparlar. Buna misilleme olarak annede onları öldürür ve yer. Bazı
durumlarda da anne rastgele birini yer geriye kalanlara sadece annelik
eder. Bazen plasenta zannedilerek yavrunun yenildiği olur. Bazı hamster
soylarında doğum anında yavruların tamamı anne tarafından öldürülür.
Bazı soylarda da yavru sayısı, bakılabilecek bir sayıya, örneğin 8-10
dan 6-7 ‘ye düşürülür. Doğum anındaki alışılmamış gürültü sesler de
annelerin yavrularını yemelerine sebep olabilir. Çiftleşmeye getirilen
dişi eğer kızgın (östrusta) ise hemen lordozis denen pozisyonu ( sırtın
içbükey yapılıp genital bölgenin açığa çıkarılması) gösterir. Erkek
perineal bölgeyi koklar, araştırır ve vaginal orifici açar. Sonra tipik
birleşme şekli gerçekleşir. Yuvalarına düşkün hayvanlardır. Dişiler
erkeklerden çok saldırgandır. Kafes arkadaşına saldırıyı önlemek için,
genellikle tek başına barındırma tavsiye edilir. Ancak sütten kesimden
sonra aynı cinsiyetteki hayvanlar grup halinde aynı kafeste
barındırılabilir. Geceleri egzersiz yapmayı sevdiklerinden egzersiz
tekerlekleri sağlanması uygundur. Hamsterler kaçmakta usta olduklarından
kafes kapaklarının sıkıca kapatılması gerekir. Çevre sıcaklığı 4.5 C’nin
altına düştüğünde, eğer yeterli besin almışlarsa kış uykusuna yatarlar.
Aynı grupta ve aynı şartlarda barındırılan hayvanlardan bir kısmı kış
uykusu davranışı gösterirken, bir kısmı göstermez. Kış uykusuna yatma
işi 2-3 gündür.
Golden Hamsterler çok yaygın olarak kullanıldığı için burada daha çok
onun özelliklerinden bahsedilmiştir.
Barındırma:
Golden hamsterler
normal olarak yalnız olarak yaşamayı seven ferdiyetçi özellikte
hayvanlardır. Akranları ile birlikte bir arada kalmaktan fazla
hoşlanmazlar ve genellikle bu yüzden dövüşmeler olur. Onun için bireysel
kafeslerde yetiştirme daha uygundur. Genellikle bir erkek ve bir dişiden
oluşan aileler şeklinde (monogami yöntemi) yetiştirilirler.
Kafeslerin sert
plastik, galvanize demir veya paslanmaz çelikten yapılması uygun
görülürken, ahşap veya alüminyum tavsiye edilmemektedir. Kafeslere,
yumuşak saman veya talaştan bol miktarda altlık koymak gerekir. Altlık
olarak hidrofil pamuk koymak doğru değildir. Hasterler için kışlar ilave
bir ısıtma gereklidir. Barınaklarda oda sıcaklığı 10 derece, nispi nem
%45-55 ve aydınlık süresi 14 saat olmalıdır. Soğuk kış aylarında bu
hayvanlar kış uykusuna yatabilirler. Bu duruma giren hayvanlar,
kıvrılmış durumda ve sertleşmişlerdir. Solunum hızı ve kalp atışları çok
yavaşlamıştır. Bu durumda hayvanlar ölü zannedilir. Yukarıdaki barınak
şartları (ısı,ışık ve nem olarak) sağlanırsa kış uykusu görülmez. Kış
uykusundaki hayvanlar, yavaş yavaş ısıtmak suretiyle eski hallerine
dönebilirler.
Hamster kafeslerine
egzersiz tekerlekleri vb.takmak uygundur. Hayvanları inaktif tutmak
kafes felçlerine sebep olur. Kafesteki yataklık haftada bir
değiştirilmelidir. Hamsterler çok dışkı veya koku üretirler, urinasyonda
azdır ve genellikle kafes köşesine belli bir yere yaparlar. Su şişesi
metal biberonlu (nipel) olmalıdır, plastik veya cam uygun değildir.
Besleme :
Hamsterler omnivor hayvanlardır. Golden hamsterlerin tabii ortamda ne
ile beslendikleri hakkında fazla bilgi olmamakla beraber; bunların bitki
tohumları, böğürtlen ve çilek gibi sulu meyveler yedikleri kabul
edilmektedir.
Laboratuar hayvanları için
hazırlanmış ticari pelet yemlerden hamsterlere günlük 10 gr. vermek
yeterlidir. Su ihtiyaçları 8-10 ml kadardır (veya 100 gr canlı ağırlık
için 10 ml) su sürekli, temiz ve taze olarak şişeler veya otomatik
suluklarda verilmelidir.
Temel besleme ; Hububat
lapaları ile birlikte proteinli (et, yumurta, peynir vb.) kırıntılar,
artıklar ve yeşil gıdalar verilir. Büyüme çağındaki hamsterlar için,
%14-17 ham proteinli yemler yeterlidir. Ergin hayvanlarda mısır, soya ve
kuru yoncadan oluşan, %18 ham protein, %3.7 yağ ve %8 selüloz içeren bir
rasyonla iyi bir döl verimi ve yaşama gücü performansı sağlandığı
bildirilmektedir.
Hamsterler yüzlerinin her iki
yanında, yanaklarının altlarında oluşan ceplerde gıdalar biriktirirler.
Bu yüzden avurtlarına zarar vermemek için yulaf vb yiyecekleri bütün
olarak vermemelidir. En iyisi ticari pelet yemlerdir.
Hamsterleri fazla besleyerek
yağlandırmaktan da kaçınılmalıdır.
Kaynak : Laboratuar
Hayvanları Yetiştiriciliği
Doç.Dr. Mehmet Emin Tekin
|
